جمعه 3 شهريور 1300 / 26 اوت 1921 / 21 ذى الحجه 1339 [ تصوير ] زندان قصر در تهران * ادامه جنگ در آستاراى روسيه جنگ ميان نيروهاى بلشويك و منشويك در اطراف روستاهاى آستاراى روسيه شوروى همچنان با شدت ادامه داشت . كشتى جنگى كه در آستاراى روسيه لنگر انداخته بود امروز دو گلوله توپ به منطقه جنگى مذكور ، شليك نمود . فاصله بين مرز ايران و منطقه جنگى روسيه نزديك بود . از اين رو ، مرز ايران كه از مدتى پيش بسته شده بود هنوز باز نشده بود . 1 * انتصاب حكمران كمره به حكم رئيس الوزراء و تصويب وزارت داخله ، معتمد ديوان به حكومت كمره منصوب شد . 2 * اعتراض رئيس الوزراى ايران به سفارت فرانسه قوام السلطنه رئيس الوزراء به سفارت فرانسه به خاطر پناه دادن به اسرائيلينكو 3 اعتراض نمود . قوام السلطنه خطاب به « هنرى هوپنو » شارژدافر سفارت فرانسه تصريح كرد : « پناه دادن به چنين شخص مقصرى خارج از هرقاعده و ترتيبى است . » 4

--> ( 1 ) . تلگراف از آستارا به وزير خارجه ، 4 / 6 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 1 / 15 ، پ 45 ، ص 11 . ( 2 ) . روزنامه ايران ، 3 / 6 / 1300 ، ص 1 . ( 3 ) . اسرائيلينكو ، تبعه لهستان كه به روسيه و از آنجا به ايران گريخته بود ، مقامات شوروى او را متهم كردند كه پول در آن كشور اختلاس كرده است . سفارت فرانسه در تهران كه حافظ منافع لهستان در ايران بود ، به اسرائيلينكو پناه داد . روتشتين اصرار ورزيد كه وى مليت روسى دارد و اتمام حجتى براى تحويل او به مقامات شوروى صادر كرد . مسئله سرانجام چنين خاتمه يافت كه سفارتخانه‌هاى فرانسه و شوروى به تحقيق و حكميت سفارت بلژيك رضايت دادند و بلژيكىها اسرائيلينكو را تبعه لهستان شناختند و اتهامات وارد به او را رد كردند . يكى از پيامدهاى اين واقعه استعفاى محتشم السلطنه وزير امور خارجه بود كه فشار شوروىها را براى تحويل دادن اسرائيلينكو را نپذيرفته بود . آبروى روتشتين هم سر اين قضيه رفت و به دلايلى كه كاملا روشن نيست او نيز ايران را ترك گفت و پس از چندى براى مدتى كوتاه باز به ايران برگشت . ( ايران ، برآمدن رضا خان ، ص 463 ) . ( 4 ) . مراسلهء رياست وزرا به شارژدافر سفارت فرانسه ، 3 / 6 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 2 ، پ 29 ، ص 14 .